MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 34: Het Bonte Huis

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2005. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 34.

Aan het eind van de Noordhoornseweg, op de splitsing van de Dulder en de Noordhoornsewatering en nabij het Rijswijkse Sion, ligt al eeuwen het 'Bonte Huis'. De huidige woning maakt deel uit van een kleine bebouwde enclave in de uiterste noordoost hoek van de Harnaspolder. De rest van de bebouwing langs de Noordhoornseweg is gesloopt vanwege de komst van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. De directe omgeving van het Bonte Huis verindustrialiseert momenteel sterk en het is bijna niet meer voor te stellen, dat dit lange tijd een van de meest idyllische plekjes van Den Hoorn was.
Lange tijd was het Bonte Huis een herberg, waar een kopje thee of een glaasje sterke drank gedronken kon worden. Vooral in het begin van de twintigste eeuw, de periode van de oude foto, was het een geliefde pleisterplaats van personen uit Delft, die van de landelijke rust wilden genieten. In die tijd bezat de uitspanning zelfs een kleine speeltuin. Op mooie dagen leerden kinderen in het aangrenzende vaarwater zwemmen. Voor passerende schippers was het Bonte Huis al eeuwen een plaats waar even verpoosd kon worden. Daarnaast werd het pand door het polderbestuur als vaste vergaderplaats gebruikt. Het bestuur van het Oranjecomité van de buurtschap Sion kwam hier ook vele jaren bijeen.

Café Het Bonte Huis ca. 1910

Jan Ham, oud-hoofd van een r.k. lagere school in Den Hoorn, heeft een aantal jaren geleden onderzoek gedaan naar de bewoners en eigenaren van het Bonte Huis. Hij ontdekte dat Mr. Jan Huygenszoon de Groot, vader van de beroemde Hugo de Groot, in 1588 eigenaar was van de 'Swetshoeck', zoals het Bonte Huis toen werd genoemd. De woning was verpacht aan een boerenfamilie. Pieter van de Werve hield hier in 1621 veertien melkkoeien en vier paarden. In de zeventiende eeuw was 'Swetshouck' onder meer bezit van de familie Van Wijngaerden en Van Kinschot. De pachtcontracten spreken na 1650 over 'de hofstede het Bonte Huis'.
In 1770 was jonkvrouwe Jacoba Sara Justina van Hogendorp, die op de nabij gelegen buitenplaats Sion woonde, even eigenaar van het Bonte Huis. Ze verkocht het pand aan Gerrit Tettero, die in 1771 van het Gerecht van Hof van Delft een tapvergunning kreeg. Hij bezat weinig land en zocht naar een aanvullende bron van inkomsten. Vanaf dat moment deed het pand dienst als officiële herberg. Het voorhuis werd ingericht als gelagkamer. Volgens Ham was de jaarlijkse kermis bij het Bonte Huis een hoogtepunt. Omstreeks 1847 kwam in een deel van de achterkamer nog een winkeltje, waar levensmiddelen, olie en petroleum werden verkocht. In diezelfde tijd werd evenwijdig aan de oude woning een hele nieuwe vleugel aangebouwd. De hoofdbewoner was inmiddels naast tapper en winkelier ook tuinder. De tuinbouw in Den Hoorn begon zich in die tijd sterk te ontwikkelen. Van 1893-1903 deed het Bonte Huis zelfs dienst als veiling in groenten en fruit.

Bonte Huis - Noordhoornseweg Den Hoorn 2005

In 1902 kocht Job van Leeuwen het Bonte Huis. In 1920 werd het 'koetshuis' tot woonhuis verbouwd. Al voor de oorlogsjaren stopte het kleine winkeltje en werd de kinderspeeltuin opgeheven. In 1976 sloot de gelagkamer voorgoed haar deuren en in 1994 volgde gedeeltelijke nieuwbouw, waarbij gelukkig de uiterlijke vorm van het karakteristieke pand werd gehandhaafd. Op dit ogenblik wonen er drie gezinnen. Slechts de naam 'Bonte Huis' herinnert aan het rijke verleden van deze bijzondere plaats.
Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden’.

Tekst: Jacques Moerman. Oude foto: ca. 1910. Foto huidige situatie 2005: Henk Groenendaal. Historische Vereniging Oud-Schipluiden. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 25 augustus 2005.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.