MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 69: Boerderij op 't Woudt

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2008. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 69.

Oude kaarten van 't Woudt laten vanaf de eerste helft van de zestiende eeuw drie boerderijen in het kerkdorp zien. De Hofwoning, direct rechts van de Kerklaan, is de oudste. Deze boerderij werd generaties bewoond door de familie Van Woerden. Sinds 2007 is de familie Koppert eigenaar van deze woning, die binnenkort omvangrijk wordt gerestaureerd. Door deze herstelwerkzaamheden wordt het behoud van deze historische boerderij in de toekomst gegarandeerd. De tweede boerderij, de Lindenhoeve, dateert uit 1665; na de brand in 2004 is deze dubbel bewoonde woning weer volledig hersteld. Zowel de Hofwoning als de Lindenhoeve staan op erven waarop zich voor die tijd ook al een boerderij bevond. De derde boerenwoning, die hier is afgebeeld, werd in 1893 in opdracht van Cornelis de Jong gebouwd. Deze verving een oude boerderij die pas na het gereedkomen van de nieuwe werd gesloopt.
Door deze nieuwbouw werd de bocht van de laan naar de kerk minder scherp. De stal van de oorspronkelijke woning is bewaard gebleven. Deze staat links achter de boerenwoning, parallel aan de huidige stal. De boerderij laat zien dat er aan het eind van de negentiende eeuw in 't Woudt nog behoefte was aan melkkelders voor de boterproductie. De verhoogde vensters rechts bevinden zich boven de melkkelder.

Boerderij op 't Woudt 1915

Op de drie oude boerderijen in het centrum van het kerkdorp is geen agrarische bedrijvigheid meer. Maarten en Paula de Jong combineerden vanaf 1989 hun boerenbedrijf met het koffiehuis 'De Hooiberg', dat ontworpen is door de Delftse architect Cees Tak. Sinds enkele jaren is de familie Van der Knaap hier eigenaar van. Het etablissement is een belangrijke rustplaats voor de talloze fietsers uit de omringende steden en het Westland. De nieuwe bewoners hebben eerst het woonhuis en de tuin opgeknapt; in de komende jaren zal ook de stal naast 'De Hooiberg' een nieuwe functie krijgen. Het horecabedrijf is overigens al oud op ´t Woudt. In de zestiende eeuw was er reeds sprake van een herberg. Hier kon men terecht voor het nuttigen van sterke drank, logies en vergaderingen, zoals van het polderbestuur. In de achttiende eeuw bezat deze herberg, die naast het schoolhuis lag, een uithangbord met de tekst: 'Het groene Woudt alhier, jenever, brood en bier.' In het begin van de vorige eeuw was er in het kerkdorp ook nog een kruidenierswinkeltje. De kleine woningen op 't Woudt werden bewoond door de knechten van de boeren.

Boerderij op 't Woudt 2008

De oude foto uit ca. 1915 toont een aantal hoge iepen op het pleintje dat de drie toegangen van de boerderijen verbindt. Het was een verzamelplaats voor de dorpelingen. Op de oude afbeelding zijn van links naar rechts te zien: Wim Mark, Albert Niemeijer, zoon van dominee Niemeijer, zijn dienstbode Jaantje Schouten, Bets Vilders, Marie v.d. Meer, Dirkje van Atten, Neeltje Mark en (niet goed zichtbaar) Janus Bos. De familie Mark bewoonde de kosterswoning. Op het erf van de Hofwoning, directs rechts van de afgebeelde laan, vonden de dorpsfeesten plaats, zoals de viering van de Onafhankelijkheid (vanaf 1813), de verjaardag van koningin Wilhelmina (31 augustus) en Bevrijdingsdag (5 mei). Voor het laatste evenement werd de Kerklaan afgezet met melkbussen, zodat de bewoners het dorp en het feest geheel voor zichzelf hadden. Er werden spelletjes gedaan en er waren traktaties. In de eerste decennia na de oorlog was het kindertal op ´t Woudt vanwege de grote gezinnen nog omvangrijk. Op dit ogenblik woont er in het kerkdorp bijna geen jeugd meer. En de periode dat iedereen van elkaar afhankelijk was, lijkt ook hier voorbij. De nieuwe bewoners van ´t Woudt komen vrijwel allemaal van elders. De onderlinge agrarische band bestaat nauwelijks meer en het gebruik van elkaars overpad lijkt niet meer vanzelfsprekend. De families die gedurende vele decennia een stempel op de sfeer en het karakter van het kerkdorp drukten, zijn bijna allemaal vertrokken. Nieuwe bewoners zijn de medehoeders van ´t Woudt geworden. Zij pakken door middel van een zo juist opgerichte bewonersvereniging de taak op om dit cultuurhistorisch topmonument in de toekomst beschermd, rustig en groen te houden.
Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden’ (de dorpen Schipluiden en Den Hoorn en de buitengebieden).

Tekst: Jacques Moerman. Oude foto: Historische Vereniging Oud Schipluiden. Foto huidige situatie 2008: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 30 oktober 2008.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.