MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 39: De G.J.A. van Marrewijkstraat,
het eerste project sociale woningbouw in Den Hoorn

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2006. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 39.

Op 5 november 1919 werd in Den Hoorn - toen nog gemeente Hof van Delft - de Woningbouwvereniging Sint Willibrordus opgericht. Er waren veertig aandeelhouders, waaronder pastoor J.C. Vasse, die de totstandkoming van de vereniging sterk heeft gestimuleerd. Hoewel alle betrokkenen van het eerste uur katholiek waren, stond de woningbouwvereniging open voor alle gezindten. Het eerste bestuur bestond uit de heren J.A. v.d. Krogt (voorzitter) , G.J.A. van Marrewijk (secretaris), G.C.van Marrewijk (penningmeester), J.J. Nederpel (lid) en A. v.d. Burg (lid). Naast deze vijf bestuursleden waren er ook nog vier commissarissen, die steeds in tweetallen de financiën moesten controleren.

Op 8 december 1924 machtigden de leden het bestuur om een stuk grond, groot 1440 m², aan de Dijkshoornseweg te kopen. De prijs bedroeg 4 gulden per m², een bedrag dat voor die tijd behoorlijk hoog was. De grond was bestemd voor de bouw van zestien arbeiderswoningen in wat later de G.J.A. van Marrewijkstraat werd. De kosten werden beraamd op f 52.550,-, waarvoor de vereniging bij de gemeente Schipluiden een voorschot vroeg. Gebaseerd op een jaarlijkse aflossing van f 1000,-, een rente van 4¾ % en een huuropbrengst van f 4,50 tot f 5,20 per woning per week, rekende de vereniging op een jaarlijks batig saldo van f 31,88. Het verschil in huurprijs hing af van het feit of het een middenwoning of een hoekwoning betrof. Ongeveer in dezelfde tijd ging men over tot de bouw van nog eens achttien woningen, iets ten zuiden van het eerste bouwplan. Dit werd de Sint Willibrordusstraat, eveneens gelegen tussen de Lookwatering en de Dijkshoornseweg. Beide straten kwamen in 1927 gereed.

Van Marrewijkstraat Den Hoorn

Tuinder G.J.A. van Marrewijk (1854-1935), naar wie de eerste straat werd genoemd, was in Den Hoorn een gezien man. Naast tuinder en kostwinner van een gezin met veertien kinderen bekleedde hij talloze maatschappelijke functies. Hij was een van de initiatiefnemers van de oprichting van de Hoornse veiling in 1892; later zat hij in het bestuur van de 'Delftsche Groentenveiling'. Daarnaast was hij lid van de gemeenteraad van Hof van Delft, medeoprichter en voorzitter van de Onderlinge Brandverzekering 'De Eendracht' en kerkmeester bij de in 1917 gestichte rooms-katholieke parochie Den Hoorn.

Twee gezichten van... Nr. 39: De G.J.A. van Marrewijkstraat, Den Hoorn

In de "zestien en de achttien", zoals de woningen in de G.J.A. van Marrewijkstraat en de Sint Willibrordusstraat werden aangeduid, woonden vooral tuindersknechten met hun gezinnen. In de crisisjaren - de jaren dertig van de vorige eeuw - leed de tuinbouw in Den Hoorn sterk onder de stagnerende export. Hierdoor liepen de lonen terug. De woningbouwvereniging reageerde hierop door de huurprijs van de woningen terug te brengen tot f 3,50 per week. Schoenmaker A.A. Wilmer haalde tientallen jaren voor de vereniging wekelijks de huur op. Oudere bewoners uit Den Hoorn kunnen deze markante figuur, die een lederen geldtas voor zijn buik droeg, nog wel herinneren.
Lange tijd woonden er relatief grote gezinnen in beide straten. Ook na de oorlog werkten vrijwel alle mannen in de tuinbouw. In de vooravond en op de vrije zaterdagmiddag vertoefde de jeugd vaak op de kop van beide straten om touwtje te springen of om een balletje te trappen. Aan de zijde van de Lookwatering werd veel gevist.
In de tweede helft van de jaren zestig werden de woningen in beide straten aan de achterzijde voorzien van een doorlopende dakkapel, waardoor het wooncomfort werd verbeterd. Later werden de schuren vernieuwd, verdwenen de auto's uit de straten en kwamen er tuinperkjes voor de huizen.

Op 4 november 1969 vond de laatste ledenvergadering van de Woningbouwvereniging Sint Willibrordus plaats. 

Willibrordusstraat Den Hoorn
Willibrordusstraat Den Hoorn

De vereniging fuseerde kort daarop met de eveneens in 1919 opgerichte Woningbouwvereniging Schipluiden, Sint Maartensregt, Hodenpijl en Keenenburg, maar de naam Sint Willibrordus bleef behouden. De woningen in de G.J.A. van Marrewijkstraat - en niet 'van Marwijkstraat', zoals de foto uit 1928 vermeld - en de Sint Willibrordusstraat zijn de oudste, nog bestaande huizen van de woningbouwvereniging.

 

Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden' (de dorpen Schipluiden en Den Hoorn en buitengebieden).

Tekst: Jacques Moerman. Oude foto: Historische Vereniging Oud Schipluiden. Foto huidige situatie 2005: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 23 februari 2006.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.