MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 88: Entree van de dorpskom Maasland (zuidzijde)

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Trudy Werner-Berkhout van de Historische Vereniging Maasland. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2010. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 88.

Maasland was rond 1900 een rustig dorp met een inwonertal van 2595 inwoners en ongeveer 300 woningen op een oppervlakte van 3700 hectare. Van oudsher had het dorp een middenstandskarakter; de omgeving was agrarisch. In de dorpskern waren tientallen bedrijven en winkels te vinden: bakkers, slagers, kruideniers, kooplui en diverse ambachtslieden. Het dorp was voor een groot deel zelfvoorzienend. De vliet werd druk bevaren voor de aan- en afvoer van producten en op de 's-Herenstraat was het geluid van paard en wagen veelvuldig aanwezig.

Op de foto uit 1905 zien we het begin van de 's-Herenstraat richting oude dorpskom. Links, na het weiland, lag het eerste huis en vanaf 1920 de winkel van rijwielhandelaar Jan van Dam. Later werd deze zaak overgenomen door schoonzoon Dirk van der Eyk en daarna familie van der Burg. Thans is er al weer enkele jaren een kapperszaak gevestigd. Het volgende huis was decennia lang een doktershuis. De dokters Sonneveld en Tjebbes hebben hier hun praktijk gehad. De huidige bewoner, oud-huisarts Derksen woont nog altijd in het fraaie doktershuis. Hierna begint de aaneengesloten bebouwing van de 's-Herenstraat met het huis van metselaar Binnendijk en daarnaast kuiper Arkesteijn. Iets verderop lag het tolhuis, net voor de brug van 'Kapteijn', de slager aan de overkant van de vliet. De tol werd in 1809 in gebruik genomen. Als men het dorp binnenkwam moest een tarief van enkele centen betaald worden. De opbrengst was bestemd voor het onderhoud van de weg. Tolgaarder Van der Eijk ging na de opheffing van de tol, rond 1930, tabak en sigaren verkopen. 

Twee gezichten van... Nr. 88: Entree van de dorpskom Maasland (zuidzijde) 1905

De grote toren links is van de oude (hervormde) kerk, de kleine toren rechts was van het toenmalige gemeentehuis uit 1874. De huizen rechts op de foto zijn gebouwd op een stuk vlietland aan de Kluiskade. Hier was onder andere de boerenwoning van de familie Van Woerden. Daarnaast bevond zich het oude weeshuis van de hervormde gemeente en vervolgens de slagerij van Kapteijn, tegenover het tolhuis. Na 1945 zijn hier nog enkele woningen bijgebouwd. Terug naar het begin van de dorpskom: Links op de oude foto is nog een stukje van de onbebouwde polder te zien. Vanaf de jaren zestig en zeventig werd het dorp aan deze kant uitgebreid met woningbouw en scholen. De Huis te Veldelaan werd aangelegd en in deze hoek verscheen de Huishoudschool (1961). Begin jaren negentig fuseerde de school en vertrok naar Maassluis. In het leegstaande schoolgebouw kwam vervolgens de Christelijke Land- en Tuinbouwschool, die aan de Kerkweg had gezeten. Deze inmiddels eveneens gefuseerde school tot 'Holland College' maakte tot enkele jaren terug gebruik van het gebouw. Daarna verhuisde de school naar de Commandeurspolder. Het oude schoolgebouw aan de 's-Herenstraat werd kort hierna gesloopt.

Twee gezichten van... Nr. 88: Entree van de dorpskom Maasland (zuidzijde) 2010

Het dorp aan de rechterzijde werd ook behoorlijk uitgebreid. De vroegere weide, waar onder andere het sportpark, de ijsbaan en de 'lentetuin' (een speeltuin) is geweest, werd bebouwd voor het Dienstencentrum. Over de vliet kwam in de zeventiger jaren de brede ophaalbrug tot stand. Deze 'brug der zuchten', genoemd naar het moeizame overleg dat aan de bouw vooraf ging, bracht de verbinding met de Hofsingel tot stand. Een groot deel van het Oude Dienstencentrum is inmiddels ook al weer vervangen door nieuwbouw: 'De Singelhof'.

Aan de andere kant van de vliet is een jaar geleden op de plaats van het 'Holland College' het woning- annex winkelcomplex 'Veldesteijn' geopend. Het is wel duidelijk dat in vergelijking tot honderd jaar geleden de entree van de dorpskom erg veranderd is.

Literatuur:

  • 100 jaar Maasland, 1900-2000
  • Maasland in oude ansichten, 1971 en 1995

Tekst: Trudy Werner-Berkhout, Historische Vereniging Maasland. Foto huidige situatie 2010: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 28 mei 2010.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.