MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 66: .... De brug van Ammerlaan

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Klaas Boschma van de Historische Vereniging Maasland. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2008. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 66.

Vanaf de Kerkweg in Maasland gaande naar de Groot Enzerinksingel, passeert men een forse, stenen brug over de Zuidgaag. Er gaat veel verkeer over de brug, vooral in de spitsuren is het erg druk.
De brug is gebouwd in 1993 toen de dorpsuitbreiding in de Commandeurspolder tot ontwikkeling kwam.
De brug heeft een gebogen brugdek en is daardoor vrij hoog gelegen boven het water van de Zuidgaag. Niet te hoge schepen kunnen vanaf de Trekvliet varend het dorp Maasland bereiken.

De brug is nieuw maar de brugverbinding over de Zuidgaag op deze plek al zeer oud. Eeuwenlang was hier een brugverbinding ten behoeve van de bewoners aan de Kluiskade, bekend als de brug van Ammerlaan. Op oude kaarten, zoals op de kaart van het Hoogheemraadschap van Delfland, getekend door Floris Balthasar (1611) is de brugverbinding tussen de Kluiskade en de Kerkweg al aangegeven. De oudste bewoning bevond zich in die tijd aan de Kluiskade in de Commandeurspolder. 

Brug van Ammerlaan ca. 1967

Aan de andere zijde van de Zuidgaag aan de Kerkweg kwam vrijwel geen bebouwing voor. De Middeleeuwse ontginning en verkaveling van dit gebied vond plaats vanaf de Zuidgaag en de Kluiskade in twee richtingen in de Commandeurspolder en in de Dijkpolder. Zo ontstonden zeer lange smalle percelen die oorspronkelijk door liepen tot de Vlaardingervaart en de Maasdijk. De boeren aan de Kluiskade hadden hun land dan ook aan beide zijden van de Zuidgaag, wat een goede oeververbinding noodzakelijk maakte. 

Niet iedere boerderij, tuinderij of huis had een eigen brug. Er was een beperkt aantal bruggen, waarvan gezamenlijk gebruik werd gemaakt. De kade en de bruggen werden door de bewoners onderhouden. Bekende bruggen over de Zuidgaag tussen de Trekkade en het dorp zijn de Kluisheulbrug en de brug van Ammerlaan. De Kluisheulbrug was een hoge brug waar de schepen onder door konden varen. De brug van Ammerlaan was een draaibrug die voor het scheepvaartverkeer geopend moest worden. Tot in de tweede helft van de vorige eeuw was er een druk scheepvaartverkeer van tuindersschepen, boerenschepen, melkschuiten en van beurtschippers. Mevrouw Ammerlaan, die de brug bediende, moest dan ook ettelijke malen per dag haar bezigheden als boerin en huisvrouw onderbreken. Als de scheepshoorn, de scheepsbel of de roep " brugoop" te horen was, moest ze weer de brug open draaien.

De bewoners van de Kluiskade betaalden een kleine vergoeding voor het onderhoud en de bediening van de brug. Dat werd mondeling geregeld en beklonken tijdens een gezellig winteravondbezoek bij de familie Ammerlaan. 

De nieuwe brug naar de Groot Enzerinksingel

In de tweede helft van de vorige eeuw nam het wegvervoer snel toe en het verkeer over water werd steeds minder, waardoor het bedienen van de brug geleidelijk afnam. Vooral toen de Maaslandse Groenten- en Fruitveiling aan Huis ter Lucht in 1967 ging sluiten, werd het steeds stiller op de Zuidgaag. Door het toenemende verkeer over de brug, waaronder ook veel vrachtverkeer, ging de brug snel achteruit. De draaiinrichting raakte vast en het brugdek moest met draglineschotten versterkt worden. De leuningen werden herhaaldelijk stuk gereden en tenslotte vervangen door rood-witte planken. In deze toestand heeft de brug nog jarenlang dienst gedaan.

De gemeente Maasland had inmiddels de brug overgenomen met de doelstelling deze te vervangen door een brug die beter bestand was tegen het toenemende verkeer. Eerst in 1993 werd de brug opgeruimd en was een einde gekomen aan de 'brug van Ammerlaan'.

Tekst: Klaas Boschma. Oude foto: Klaas Boschma, Historische Vereniging Maasland. Foto huidige situatie 2008: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 31 juli 2008.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.