MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 101: De Schoolstraat te Den Hoorn 

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2011. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 101.

Dominant stond hier tot 1977 het gebouw van de Mariaschool. Op 21 juni 1921 vond de aanbesteding plaats van het priesterkoor van de r.k. kerk, het zusterhuis en een school met aanvankelijk zes klassen. De bouwer van de school werd een Delftse aannemer, die voor f 64.500,- had ingeschreven. Dit was een lage prijs voor zes lokalen: drie beneden en drie boven, een tweedelige trap met overloop en een flinke zolder. Zusters uit een klooster in Heemstede-Aerdenhout werden betrokken bij de inrichting van het schoolgebouw. De komst van de Hoornse Mariaschool betekende het einde van de openbare school in het dorp. Deze was vanaf 1874 gevestigd in een gebouw aan de Woudseweg (tegenwoordig de Rijstuin). Na het vertrek van de katholieke kinderen naar de Mariaschool werd de openbare school vanaf 1 oktober 1922 een protestants-christelijk school. Mijn 96-jarige moeder, die op de openbare school als leerling was begonnen, vond het maar een vreemde zaak dat veel klasgenootjes ineens naar een andere school gingen. Haar school kende geliefde onderwijzers en het onderricht was goed. Godsdienstige motieven leidden ineens tot een scheiding in het openbare leven. De jonge kinderen van de school aan de Woudseweg begrepen er niets van..!

Twee gezichten van... Nr. 101: De Schoolstraat te Den Hoorn

Op 19 mei 1922 werd de nieuwe Mariaschool ingewijd door Mgr. A.J. Callier, bisschop van Haarlem. De school startte op 1 juni 1922 met twee klassen. Omdat er in die tijd nauwelijks schoolzusters aanwezig waren, moest er een beroep gedaan worden op onderwijzeressen. In 1927 vond de aanbesteding plaats voor een grote aanbouw, bestaande uit een gymnastieklokaal, drie klaslokalen, een trappenhuis en een speelplaats. Op 16 december 1938 telde de Mariaschool zeven klassen. Klas 1 had 56 leerlingen, klas 2a 47, evenals klas 2b die samen zat met 3a en klas 3b die gecombineerd was met 4. Klas 5, 6 en 7 telden respectievelijk 41, 31 en 25 leerlingen. Ongeveer de helft van de leerkrachten was in die tijd non. Jongens en meisjes waren gescheiden. De meisjesklassen hadden vrijwel allemaal zusters; de jongensklassen kregen les van onderwijzers en onderwijzeressen. Er kwam een naaischool, die in september 1939 een eigen lokaal kreeg in de pas gebouwde bewaarschool. Dit was een vorm van praktisch gericht vervolgonderwijs voor meisjes. De nonnen van de Mariaschool woonden in het zusterhuis achter de kerk. In dit pand, een gemeentelijk monument, is nu een kinderopvang gevestigd.

Twee gezichten van... Nr. 101: De Schoolstraat te Den Hoorn

In 1946 leidde de splitsing van jongens en meisjes tot de vorming van een zelfstandige jongensschool. Voorlopig bleven de jongens nog in hetzelfde gebouw. De jongensschool kreeg de naam Justus van Schoonhoven, een monnik van het Kartuizerklooster dat aan de Buitenwatersloot heeft gelegen. De geestelijke werd slachtoffer van het geuzengeweld in de eerste jaren van de Opstand tegen Spanje. Omdat de school sterk groeide, werd het gymnastieklokaal in 1953 omgebouwd tot drie klaslokalen. Aan het Koningin Julianaplein kwam een jaar later een nieuwe gymnastiekzaal en in 1958 een nieuwe Justus van Schoonhovenschool. Na het vertrek van de jongens kreeg de naaischool in de Mariaschool lokalen voor handenarbeid en voor koken. Hieruit is later de huishoudschool voortgekomen. Door de terugloop van het aantal leerlingen van de lagere school werden de leerlingen van de Justus van Schoonhovenschool samengevoegd met die van de Mariaschool. De laatste school had in 1967 een nieuw gebouw gekregen aan het Oranje Nassauplein. In 1971 kwam hier ook een nieuwe huishoudschool. De oude Mariaschool aan de Schoolstraat werd in 1977 voor f 95.000,- gesloopt om plaats te maken voor woningbouw. Van het fraaie beeldhouwwerk dat boven de ingang van de oude school was aangebracht kon alleen een Mariafiguur worden gered. Het beeld bevindt zich bij de Mariaschool aan het Oranje Nassauplein. De namen Schoolstraat en de Plaats, de speelplaats, herinneren op de oorspronkelijke locatie aan de tijd dat veel katholieke kinderen hier onderwijs genoten.
Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden’ (de dorpen Schipluiden en Den Hoorn en de buitengebieden).

Tekst: Jacques Moerman. Oude foto: Historische Vereniging Oud Schipluiden. Foto huidige situatie 2011: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 30 juni 2011.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.