MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 49: de Laan van Groenewegen

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2007. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 49.

De Laan van Groenewegen is genoemd naar Hein Groenewegen, die afkomstig was uit Voorhout en getrouwd met Magdalena van Paassen. In 1911 kocht hij van zijn zwager Jan van Paassen de Zuidwoning, de boerderij op de achtergrond van de foto uit ca. 1930. Bij deze boerderij hoorde ruim 20 ha land tussen de Dijkshoornseweg en de Molensloot van de Voordijkshoornsepolder. Naast de Zuidwoning lieten Hein Groenewegen en Magdalena van Paassen in 1911 een nieuw huis bouwen, dat zij 'Groenoord' noemden, een verwijzing naar het groen om de woning en mogelijk de naam Groenewegen. 'Groenoord' is rechts op de foto van de huidige situatie zien. De Zuidwoning, die omstreeks 1950 is gesloopt, was een boerderij uit de zeventiende eeuw. In de achttiende eeuw maakte deze woning deel uit van het bezit van de familie Van Hogendorp, die ook eigenaar was van de nabijgelegen buitenplaats Sion. In de Late Middeleeuwen behoorde de voorganger van deze boerderij bij het klooster Sion.
Het echtpaar Groenewegen bezat geen kinderen, maar wel een aantal oomzeggers van de kant van de vrouw. In 1915 liet Hein Groenewegen de vaarsloot graven, die het land in de lengte opsplitste. Ter weerszijden van die vaart vestigden zich tien tuinders, vijf Van Paasssens aan de noordzijde en een van Paassen aan de zuidzijde. De rest van de grond aan de zuidzijde ging naar vier Bentvelsens. De noordzijde van de vaarsloot werd in de volksmond al snel de Paaslaan genoemd en de zuidzijde de Bentkaai. Van de grond van de Zuidwoning leefden nu tien rooms-katholieke tuindersfamilies, met doorgaans grote gezinnen. De namen Van Paassen en Bentvelsen komen in de regio nog steeds veelvuldig voor.

Laan van Groenewegen 1930

De tuinbouwbedrijven langs de kaden van de vaarsloot konden alleen te voet of per schuit bereikt worden. Belangrijke producten waren hier komkommers, bloemkool, sla en andijvie, die aanvankelijk vooral onder platglas werden geteeld. Op de oude foto staan Cornelis Bentvelsen en een knecht met vaarboom. De veilingkisten op de schuit, met het jaartal 1928, bevatten komkommers. Theo Bentvelsen had op zijn tuindersbedrijf de eerste tomatenkas. Pas na de Tweede Wereldoorlog kwamen er meer kassen in het gebied. De tuinbouwproducten werden tot in de jaren vijftig voornamelijk met de schuit (ca. 10 ton) naar de Delftsche Groentenveiling aan de Hoornseweg gebracht. De vaarsloot liep aan de westzijde uit op de Lookwatering. Ter hoogte van de Dijkshoornseweg lag nabij de Elf Huizen een tamelijk hoge brug, die het vaarverkeer naar de Lookwatering mogelijk maakte. Tuindersknechten boomden de schuiten naar en van de veiling. 's Morgens en 's middags was er daarom druk vaarverkeer op de Lookwatering, die eveneens begrensd werd door een groot aantal tuindersbedrijven. In de jaren vijftig van de vorige eeuw schakelden steeds meer tuinders over op het vervoer per auto. Dit gebeurde met eigen kleine vrachtwagens, vaak geleverd door de firma Gé Kleyweg, of met grote vrachtauto's van het transportbedrijf Arie v.d. Berg. De afgebeelde vaarsloot werd in 1956 gedempt en kreeg de naam Laan van Groenewegen, waarmee de herinnering aan een vooruitstrevende landbouwer in herinnering wordt gehouden.

Laan van Groenewegen 2000

Sinds 1 januari 2004 hoort deze weg en het aangrenzende gebied bij de gemeente Delft. De grenswijzigingen, die de komst van de nieuwe gemeente Midden-Delfland vergezelden, zijn in dit deel van Den Hoorn onbegrijpelijk. De komst van Delftse woningen zal hier binnenkort een einde maken aan het tuinderskarakter van het dorp Den Hoorn. Misschien dat de gemeente Delft in de naamgeving van de straten van de nieuwe stadswijk nog iets kan doen met de namen van de families, die in deze omgeving enkele generaties hebben getuind, zoals Van Paassen, Bentvelsen, Eijgenraam en Lekkerkerk. We zullen deze suggestie doorgeven aan de Straatnamencommissie van de gemeente Delft.
Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden’ (de dorpen Schipluiden en Den Hoorn en de buitengebieden)

Tekst: Jacques Moerman. Oude foto: Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Foto huidige situatie 2007: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 25 januari 2007.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.