MIDDEN - DELFLAND

Twee gezichten van... Nr. 67: Het begin van de Dijkshoornseweg

In de rubriek 'De twee gezichten van…' staan maandelijks twee afbeeldingen centraal. De tekst van deze aflevering is verzorgd door Jacques Moerman van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Henk Groenendaal maakte de foto anno 2008. Reacties en suggesties van lezers zijn van harte welkom. Deze maand deel 67.

De oude foto is in het begin van de dertiger jaren van de vorige eeuw gemaakt. De uitgever was L.A.N. van Velzen, eigenaar van een sigarenmagazijn in Den Hoorn. Zijn winkel droeg de naam 't Schuurke, omdat hij in 1929 met de verkoop van rookwaren was begonnen in een schuurtje. Dit stond achter het rijtje woningen aan de Dijkshoornseweg dat rechts op beide foto's is te zien. In 1930 kwam het grote, hoge pand ervoor gereed. Het sigarenmagazijn van Van Velzen verhuisde toen naar de winkel achter de rechtse etalage. Links was de smederij van Ot Groen gevestigd. Tegenwoordig heeft het pand nog drie huisnummers. Op nummer 10 bevindt zich momenteel de zaak Van Beek Interieur/Slaapkenner. Het rijtje woningen achter het grote pand werd in twee fasen gebouwd. Opdrachtgever was de ondernemende Cornelis (Cees) Lekkerkerk, die op 26 mei 1856 was geboren in Hof van Delft. Den Hoorn viel tot 1 januari 1921 onder deze gemeente. Cornelis Lekkerkerk was in 1883 gehuwd met Johanna Vellekoop uit Naaldwijk; hij oefende het beroep van warmoezier (tuinder) uit. De familie Lekkerkerk behoort tot de vroege tuindersgeslachten van Den Hoorn. Lange tijd woonde zij in de oudste, nog bestaande tuinderswoning aan de Dijkshoornseweg. In de gevel van dit huis is het jaartal 1730 opgenomen. De tuinderij van de familie Lekkerkerk lag aan de Lookwatering. Een boogbruggetje verbindt daar nog altijd de woning met het gebied waar de oorspronkelijke tuinderij heeft gelegen. Later werden er ook andere percelen door de familie aangekocht.

Dijkshoornseweg 1900

Het achterste blok woningen van het rijtje op de foto's (tot de poort) werd in 1903-1904 gebouwd. Een gevelsteentje vermeldt dat de eerste steen werd gelegd door W(im) Lekkerkerk, zoon van Cornelis Lekkerkerk. Het blok ervoor (vanaf de poort) werd in 1909-1910 gebouwd. Hier legde zoon Cor de eerste steen. Cornelis Lekkerkerk heeft ook de Elf Huizen nabij de Laan van Groenewegen laten bouwen en een blokje woningen nabij de Blauwe of Stakenbrug. De bouw van deze woningen heeft alles te maken met de opkomst van de tuinbouw in Den Hoorn vanaf het eind van de negentiende eeuw. Er waren steeds meer arbeidskrachten nodig en woningbouwverenigingen bestonden nog niet in het dorp. Voor het grote pand rechts - op de plaats van de huidige nieuwbouw - bevond zich lange tijd de timmerwerkplaats van de firma Keijzer.

Links op de oude foto hangt het uithangbord van bakker Cees Koop. Na de oorlog kwam hier bakker Warmenhoven; nu heeft de firma Holtkamp er een bakkerswinkel. In 1847 was op deze plaats reeds een bakkerij gevestigd. Johannes Hendrikus Koop, winkelier en broodbakker te Den Hoorn, kreeg toen van de burgemeester van Hof van Delft toestemming om meel van onbelast graan te verkopen. Johannes Koop was de zoon van Hendrik Koop, die in 1778 was geboren in Lengerik (Lingen) te Duitsland. Na de Franse tijd kwamen er meerdere Duitsers naar deze omgeving om een nieuw bestaan op te bouwen, waaronder Holtkamp, Klein en Wubbe. Deze personen, die vaak uit dezelfde regio kwamen, begonnen gewoonlijk als landarbeider, maar een aantal trad ook al snel als middenstander op.

Dijkshoornseweg 2008

Het is bijzonder dat er al meer dan 150 jaar op dezelfde plaats een bakkerij in Den Hoorn is gevestigd. Op de locatie van slagerij Van Geest bevindt zich ook al heel lang een slagerij. Hier hanteerde de Van Rooijens tientallen jaren het slagersmes. Dries van Rooijen kocht de koeien bij de plaatselijke boeren. De witte woning naast de slagerij was oorspronkelijk een tuinderswoning. Voor de bouw van de woningen aan de Hof van Delftstraat en de Lookwatering lagen hier sinds de zeventiende eeuw verschillende tuinderijen.
Een oude kaart uit ca. 1535 laat zien dat de westzijde van het begin van de Dijkshoornseweg reeds in die tijd bebouwd was. Hier lagen toen enkele panden van ambachtslieden en middenstanders. In Den Hoorn veranderde de laatste decennia veel, maar niet gewijzigd is de aanwezigheid van een aantal winkels in dit traject van de Dijkshoornseweg.

Meer over Den Hoorn is tot half november te zien in de expositie 'Den Hoorn in beeld' in Museum Het Tramstation te Schipluiden, openingstijden: woensdag- en zaterdagmiddag van 14.00-16.00 uur.

Meer informatie over de naamgeving van polders en wegen is te vinden in het ‘Straatnamenboek van de gemeente Schipluiden’ (de dorpen Schipluiden en Den Hoorn en de buitengebieden).

Tekst: Trudy Werner. Oude foto: Historische Vereniging Oud Schipluiden. Foto huidige situatie 2008: Henk Groenendaal. 'Midden-Delfland - Schakel' publicatie: 28 augustus 2008.

Na publicatie worden de “Twee gezichten van…” ook op internet gepubliceerd op adres: http://www.middendelfland.net/.